W ciągu ostatniego dziesięciolecia rola poszczególnych metod obrazowych stosowanych w diagnostyce i różnicowaniu chorób gruczołów ślinowych uległa zmianie. Badanie ultrasonograficzne (USG) ślinianek stwarza obecnie tak duże możliwości diagnostyczne, że powinno zajmować pierwsze miejsce wśród technik obrazowania stosowanych w rozpoznawaniu i diagnostyce różnicowej chorób tych gruczołów. Istotne znaczenie ma również możliwość ultrasonograficznej diagnostyki różnicowej wszelkich guzów okolicy przedusznej, podżuchwowej i policzka, niezwiązanych z miąższem ślinianek. Wnioski z badania ultrasonograficznego ułatwiają zaplanowanie leczenia, a w przypadku konieczności operacji - wnoszą dodatkowe, istotne informacje.

Ryc. 1. Schemat położenia ślinianki przyusznej, ślinianki przyusznej dodatkowej i ślinianki podżuchwowej;1 - ślinianka przyuszna, 2 - ślinianka przyuszna dodatkowa, 3 - przewód wyprowadzający Stenona, 4 - ślinianka podżuchwowa, 5 - mięsień żwacz, 6 - mięsień policzkowy, 7 - mięsień żuchwowo-gnykowy, 8 - mięsień mostkowo-obojczykowo-sutkowy, 9 - brzusiec tylny mięśnia dwubrzuścowego, 10 - brzusiec przedni mięśnia dwubrzuścowego, 11 - kość gnykowa, 12 - mięsień gnykowo-językowy, 13 - mięsień rylcowo-gnykowy, 14 - trzon żuchwy,15 - łuk jarzmowy.

Udoskonalona aparatura ultrasonograficzna, oferująca coraz lepszy obraz w warunkach czasu rzeczywistego i wzbogacona o informacje wynikające z zastosowania technik dopplerowskich, wyparła obecnie z powszechnego użytku klasyczne badania radiologiczne i sialografię. Jedynie w nielicznych przypadkach konieczne jest dodatkowe wykonanie innych badań, takich jak tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczny znacznie droższych, mniej dostępnych i niepozbawionych czynników szkodliwych. Każdy rok przynosi nowe rozwiązania techniczne,pozwalające zwiększyć jakość uzyskiwanych obrazów USG i uwypuklić istotę zmian charakterystycznych dla poszczególnych chorób ślinianek. Współczesna aparatura pozwala również na pełną dokumentację, transmisję i archiwizację uzyskanych danych, bez względu na ich statyczny czy dynamiczny charakter.

Nowoczesna aparatura ultrasonograficzna pozwala na uwidocznienie z dużą precyzją topografii struktur anatomicznych okolicy przedusznej, podżuchwowej i policzka z dużą precyzją (ryc. 1-4).

W badaniu USG ślinianki przyusznej można uwidocznić (ryc. 2):
- płat powierzchowny ślinianki przyusznej,
- część płata głębokiego ślinianki przyusznej,
- żyłę zażuchwową,
- tętnicę szyjną zewnętrzną,
- węzły chłonne wewnątrzśliniankowe, jeżeli występują.

W badaniu USG ślinianki przyusznej NIE można uwidocznić:
- struktur położonych za kością żuchwy (w obrębie ultrasonograficznego cienia akustycznego),
- głębiej położonej części płata głębokiego ślinianki przyusznej,
- gałęzi nerwu twarzowego,
- nieposzerzonych przewodów wewnątrzśliniankowych i pozaśliniankowych.

W badaniu USG ślinianki podżuchwowej można uwidocznić (ryc. 3):
- całą śliniankę podżuchwową,
- tętnicę twarzową,
- u szczupłych osób czasami jest widoczny krótki odcinek nieposzerzonego przewodu wyprowadzającego Whartona w jego proksymalnej części.

W badaniu USG okolicy podżuchwowej NIE można uwidocznić:
- nieposzerzonych przewodów wewnątrzśliniankowych,
- struktur położonych za kością żuchwy (w obrębie ultrasonograficznego cienia akustycznego).

W badaniu USG w obrębie policzka można uwidocznić (ryc. 4):
- mięsień żwacz,
- mięsień policzkowy (fragment),
- tkankę podskórną,
- zarys powierzchni kości żuchwy,
- śliniankę przyuszną dodatkową, jeżeli występuje.